Kleurverving - Kweekcentrum Friesland Nieuws - Kweekcentrum Friesland

Zoeken
Ga naar de inhoud

Hoofdmenu:

Kleurverving

Gepubliceerd door Simon Kuipers in Artikelen · 9/7/2014 14:29:38

Kleurvererving bij duiven

Onze rechtstreeks Noël Peiren kweekdoffer "Roodoger Electriek" (09-1645751 Bak 79) geeft met verschillende duivinnen kleurafwijkingen.

Hier een prima vliegduivin met een kleurafwijking, Miss Violetta




Germ Fokkema die naast postduiven, een groot liefhebber is van sierduiven en daar ook fanatiek mee bezig is, kwam met de volgende verklaring:

Vererving van de postduivenkleuren.

Ik krijg nogal veel vragen over welke kleur kunnen de jongen krijgen uit bepaalde koppels of hoe kan ik de koppels samenstellen zodat de meeste jongen een (gewenste) kleur krijgen of hoe ik een bepaalde kleurslag kan fokken. Zelf had ik ook veel vragen toen ik de eerste jongen van mijn Horseman kroppers in de pan zag liggen. Toen ze al aardig in de veer zaten zag ik niet het verschil tussen bruinzilver en blauwzilver jongen. Had ik beter opgelet toen ze net geboren waren, dan had ik kunnen weten wat het zouden worden. Bruinzilvers hebben dons en blauwzilvers zijn kaal. Maar ik wist eerst niet dat de blauwgebande vader (die was gekoppeld aan een blauwzilver duivin) bruinzilver vererfde. Ook ontdekte ik later dat de bruinzilvers een andere oogkleur hebben, namelijk bijna een pareloog. Omdat ik Kakizilvers had gezien op de clubdag van de Zeldzame kropper Club en die heel mooi vond ben ik mij in de kleurvererving gaan verdiepen om te kijken hoe ik Kakizilvers kon gaan fokken. Ik heb al meer dan 50 jaar ervaring met zowel sierduiven als vliegduiven, maar van bruin wist ik eigenlijk heel weinig. Dus op zoek naar hoe het zit met de kleurvererving. Je bent nooit te oud om te leren en je raakt ook nooit uitgeleerd in de duivenfok. Elk jaar ontdek je wel weer iets waarvan je niet wist dat het kon of bestond.
Over de vererving van sierduivenrood en geel, bijvoorbeeld bij de Nederlandse hoogvlieger, is al veel gezegd en geschreven en is redelijk bekend. Daar ga ik hier verder niet op in.
Wat wel een zeer interessante fok is wat betreft de mogelijkheid van diverse kleuren is de Horseman kropper. De Horseman kropper heeft veel postduivenbloed. Bij de Horsemans komen daardoor ook de volgende kleuren veel voor: roodzilver, blauw en bruinzilver. Daarbij horen de verdunde kleuren geelzilver, blauwzilver en kaki zilver. Dit zijn allemaal postduivenkleuren. Ook roodzilver en blauw en hun verdunde kleuren zie je bijvoorbeeld veel bij andere rassen zoals bij de Wener hoogvlieger en Servische hoogvliegers.

Het gen van de genoemde basiskleuren ligt op het geslachtschromosoom X.  Blauw is de oerkleur van de duiven en rood en bruin en ook de verdunde kleuren zijn allemaal mutaties daarvan.

De doffers bezitten twee X chromosomen(XX) en de duivin één X en één Y chromosoom(XY).

De intensieve kleuren (rood, blauw en bruin) van de doffers kunnen onder de kleur die ze laten zien verschillende verborgen kleuren bezitten. Als dat zo is zijn ze fokonzuiver en als ze alleen maar de kleur vereven die zij zelf hebben ( gekoppeld met een duivin van dezelfde kleur) dan zijn ze fokzuiver voor die kleur. Duivinnen zijn altijd fokzuiver voor de kleur die zij hebben.

De kleur roodzilver is dominant over blauw en bruin. De kleur blauw is dominant over bruin. Het gevolg daarvan is dat een roodzilver doffer ook de verborgen kleur blauw of bruin kan vererven en blauw de kleur bruin. Blauw kan nooit roodzilver vererven. En bruin alleen bruin.

Onderstaand overzicht A  laat de symbolen zien die worden gebruikt  bij de hiervoor genoemde intensieve (niet verdunde) kleuren. In overzicht B de verdunde kleuren. De D staat voor de intensieve kleur (zoals blauw) en de d voor de dunkleur (zoals blauwzilver) Het betreft hier fokzuivere dieren.

Overzicht A: symbool fokzuivere intensieve duiven:

Roodzilver:   doffer BaD+//BaD+   duivin BaD+/-
Blauw:            doffer B+D+//B+D+   duivin B+D+/-
Bruinzilver: doffer  bD+//bD+      duivin bD+/-

Overzicht B: symbool fokzuivere dunkleurige duiven:

Geelzilver:     doffer Bad//Bad     duivin Bad/-
Blauwzilver: doffer B+d//B+d     duivin B+d/-
Kakizilver:    doffer  bd///bd        duivin bd/-

Bij paring van fokzuivere duiven van dezelfde kleur zullen de jongen altijd de kleur van de ouders krijgen.

Een fokzuivere roodzilver doffer x een geelzilver duivin geeft allemaal roodzilver jongen. Echter een deel (theoretisch de helft) van de jonge doffers is dan niet fokzuiver. Zij kunnen  geelzilver vererven.

Het symbool van zo’n fokonzuivere (voor geelzilver) roodzilver doffer is:  BaD+//Bad

Koppel je zo’n fokonzuivere (voor geelzilver) roodzilver doffer aan een geelzilver duivin dan komen daaruit fokonzuivere roodzilver doffers en roodzilver duivinnen en geelzilver doffers (fokzuiver) en geelzilver duivinnen. Onderstaand de symbolen van de ouders en de jongen daar uit.

Roodzilver doffer BaD+//Bad  x  Geelzilver duivin Bad/-

BaD+//Bad   roodzilver doffer (fokonzuiver voor geelzilver)
BaD+/-  roodzilver duivin
Bad//Bad     geelzilver (fokzuivere) doffer
Bad/-   geelzilver duivin

Wanneer een fokzuivere roodzilver doffer wordt gekoppeld aan een blauwzilver duivin krijg je  allemaal roodzilver jongen. Alle jonge roodzilver doffers zijn echter fokonzuiver.

Het symbool voor zo’n fokonzuivere (voor blauw, blauwzilver en mogelijk geelzilver): BaD+//B+d In de meeste gevallen kun je aan de roodzilvers zien dat zij fokonzuiver zijn voor blauw. Zij hebben dan zogenaamde kleurspatten. Grote of soms maar een paar kleine zwarte vlekjes hier en daar op de pennen.

Dat ik heb aangegeven dat zo’n doffer mogelijk geelzilver kan vererven heeft de volgende reden. Er moet dan sprake zijn van een koppelingsbreuk. De d van de B+d moet dan worden ontkoppeld  en ook de Ba van de  BaD+ moet worden ontkoppeld. Zo kan een nieuwe koppeling ontstaan te weten: Bad (een geelzilver!). De kans hierop is echter niet zo groot, maar het kan!. Dus wanneer je geen geelzilvers hebt, maar wel roodzilver en blauwzilver, dan is het mogelijk de kleurslag geelzilver bij je ras te creëren.

Een ander leuke koppeling met een veelvoud  aan kleuren van de nafok is de volgende:  Een fokonzuivere roodzilver doffer (voor bruinzilver) BaD+//bD+  maal een blauwe duivin B+D+/-.
Hieruit komen roodzilver doffers (BaD+//B+D+) en blauwe doffers(B+D+//bD+) en roodzilver duivinnen (BaD+/-) en bruinzilver (bD+/-) duivinnen. De jonge roodzilver doffer is fokonzuiver voor blauw en de jonge blauwe doffer is fokonzuiver voor bruinzilver.

Om het nog interessanter te maken kun je in bovenstaande koppeling ook nog de dunfactor toevoegen. Dan kun je nog meer verschillende kleuren krijgen bij de jongen.

Om het niet te ingewikkeld te maken heb ik overal bij de symbolen het symbool voor geband (c//c) weggelaten.

Om alle mogelijkheden te vermelden, dan zou je dat het beste in een schema kunnen zetten. Maar daar leer je het meeste van door het Zelf Te Doen. Daarom heb ik in schema A en B alleen de basis symbolen weergegeven die daar voor nodig zijn en waarmee ieder zelf de vele mogelijke koppelingen kan uitwerken.

Vergeet niet: De jongen krijgen altijd de helft mee van zowel de vader als de moeder.

Let op! Het is theorie op basis van de wet van de grote aantallen.
( reactie van een ongeduldige en “verontwaardigde” koper zonder kennis van erfelijkheid. Ik had toch een doffer van je gekocht die geelzilver vererft? Nou, ik heb al 4 jongen gefokt en geen enkel geelzilver jong!) In de praktijk kun je best van een koppel de eerste 2 jaar allemaal roodzilver jongen krijgen en pas in het 3e jaar ineens een geelzilver. Dus was de doffer toch fokonzuiver voor geelzilver.

Veel plezier en succes met het koppelen op papier en in de praktijk.
Germ Fokkema (ook fokker van de Horseman vlieg + tt Kropper)




Terug naar de inhoud | Terug naar het hoofdmenu